เรื่องราวการพลีชีพและการฝังร่างท่านหญิงฟาฏิมะฮ์ อัซซะฮ์รออ์ (سلاماللهعلیها) ในยามค่ำคืน เป็นหนึ่งในช่วงตอนที่ละเอียดอ่อนและเศร้าสลดที่สุดของประวัติศาสตร์อิสลาม ในเหตุการณ์นี้ นายแห่งบรรดาผู้ยำเกรงได้ฝังร่างอันบริสุทธิ์ของท่านโดยมิให้ผู้คนเห็น ด้วยความสุขุมรอบคอบและความเด็ดเดี่ยว อีกทั้งยืนหยัดอย่างไม่มีผู้ใดเทียบได้ต่อผู้ที่คิดจะขุดหลุมฝังศพและล่วงละเมิดสุสานอันบริสุทธิ์แห่งนี้ เพื่อปกป้องเขตอันศักดิ์สิทธิ์ของวงศ์วานแห่งอัลลอฮ์และธิดาของศาสดา (صلیاللهعلیهوآله)
พิธีอาบน้ำชำระร่าง
มีรายงานรายละเอียดที่ชัดเจนเกี่ยวกับช่วงสุดท้ายของชีวิตและพิธีอาบน้ำชำระร่างท่านหญิงฟาฏิมะฮ์ (سلاماللهعلیها) ซึ่งแสดงให้เห็นว่ามีผู้เข้าร่วมการอำลาอันสะเทือนใจครั้งนั้นเพียงไม่กี่คน
ตามรายงานจากมุฮัมมัด บิน ฮัมมาม ผู้เป็นนักรายงานหะดีษชีอะฮ์ที่เชื่อถือได้ในยุคแห่งการเร้นกายช่วงสั้น และเป็นหนึ่งในสหายของผู้แทนเฉพาะของอิมามแห่งยุคสมัย (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) ท่านหญิงฟาฏิมะฮ์ อัซซะฮ์รออ์ (سلاماللهعلیها) มีอายุอันจำเริญสิบแปดปีกับอีกแปดสิบห้าวัน ท่านอมีรุลมุอ์มินีน (علیهالسلام) เป็นผู้อาบน้ำชำระร่างให้ท่าน โดยมีเพียงท่านอิมามฮะซันและอิมามฮุเซน (علیهماالسلام) ท่านหญิงซัยนับ(سلاماللهعلیها) ท่านหญิงอุมมุกุลษูม(سلاماللهعلیها) ฟิฎเฎาะฮ์ผู้รับใช้ และอัสมาอ์ บินต์ อุมัยส์ อยู่เคียงข้างท่านในพิธีนี้ [1]
การเคลื่อนร่างและการฝังร่างท่ามกลางความอยุติธรรม
เมื่อท่านหญิงฟาฏิมะฮ์ (سلاماللهعلیها) พลีชีพ(شهيدة )เมืองมะดีนะฮ์ก็จมอยู่ในความโศกเศร้าอย่างใหญ่หลวง และร่างอันบริสุทธิ์ของท่านถูกฝังอย่างลับ ๆ ในยามค่ำคืนตามคำสั่งเสียของท่าน
เมื่อท่านหญิงฟาฏิมะฮ์ (سلاماللهعلیها) จากโลกนี้ไป ข่าวการพลีชีพ(การเป็นชะฮีด)ของท่านก็แพร่ไปทั่วเมืองมะดีนะฮ์ ผู้คนต่างร่ำไห้คร่ำครวญ สตรีในเมืองมารวมตัวกันที่บ้านของท่าน ร้องไห้เสียงดังและกล่าวว่า «โอ้ท่านหญิงของเรา โอ้ธิดาของศาสนทูตแห่งอัลลอฮ์!» ผู้คนจำนวนมากก็รีบไปหาท่านอมีรุลมุอ์มินีน อะลี (علیهالسلام) ท่านกำลังอยู่ในความโศกเศร้า ส่วนอิมามฮะซันและอิมามฮุเซน (علیهماالسلام) นั่งอยู่เบื้องหน้าบิดาและหลั่งน้ำตา เมื่อผู้คนเห็นทั้งสองท่านร้องไห้ ก็ต่างร้องไห้ตาม
ระหว่างนั้น ท่านหญิงอุมมุกุลษูม (سلاماللهعلیها) ออกมาจากบ้านโดยคลุมหน้าและสวมเสื้อคลุมยาวที่ชายลากไปตามพื้น พร้อมกล่าวด้วยความเศร้าว่า «โอ้ท่านปู่ โอ้ศาสนทูตแห่งอัลลอฮ์! บัดนี้เราสูญเสียท่านไป ราวกับว่าจะไม่มีวันได้พบกันอีก» ผู้คนมารวมตัวกันและรอให้เคลื่อนร่างอันบริสุทธิ์ออกมาเพื่อประกอบพิธีละหมาดให้ท่าน แต่ท่านอบูซัรออกมาจากบ้านและบอกผู้คนว่า «จงกลับไปเถิด เพราะการเคลื่อนร่างธิดาของศาสนทูตแห่งอัลลอฮ์ (صلیاللهعلیهوآله)นั้นถูกเลื่อนออกไป»
หลังจากผู้คนแยกย้ายกันไป เวลาผ่านไปช่วงหนึ่งของค่ำคืน และเมืองเข้าสู่ความสงบ อะมีรุลมุอ์มินีน อะลี (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) อิมามฮะซันและอิมามฮุเซน (ขอความสันติจงมีแด่ทั้งสองท่าน) พร้อมด้วยสหายคนสนิท เช่น อัมมาร มิกดาด อะกีล ซุบัยร์ อบูซัร ซัลมาน บุร็อยดะฮ์ และอีกหลายคนจากบนีฮาชิม รวมทั้งมิตรสหายใกล้ชิดของอะมีรุลมุอ์มินีน (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ได้นำร่างอันบริสุทธิ์ออกมา ทำพิธีละหมาดให้ท่าน และฝังร่างท่านในความมืดของค่ำคืน อะมีรุลมุอ์มินีน อะลี (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ทำหลุมศพจำลองอีกเจ็ดหลุมรอบที่ฝังศพ เพื่อไม่ให้ใครรู้ว่าหลุมศพจริงอยู่ที่ใด
สหายใกล้ชิดของอะมีรุลมุอ์มินีน (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) รายงานว่า หลังการฝังศพ ท่านได้ปรับที่ฝังศพอันบริสุทธิ์ของท่านหญิงฟาฏิมะฮ์ (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ให้ราบเสมอพื้นดิน และใช้เกรียงเกลี่ยจนเรียบสนิท เพื่อไม่ให้ใครสามารถระบุตำแหน่งที่แท้จริงได้ [2]
ที่ฝังศพซึ่งถูกปกปิด
หลังการฝังท่านหญิงฟาฏิมะฮ์ อัซซะฮ์รออ์ (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ในยามค่ำคืน เรื่องการเปิดเผยที่ฝังศพของท่านกลายเป็นประเด็นขัดแย้ง ซึ่งอะมีรุลมุอ์มินีน (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ตอบโต้ด้วยท่าทีเด็ดขาด
เช้าวันรุ่งขึ้น เมื่อชาวมุสลิมทราบข่าวการฝังท่านหญิงฟาฏิมะฮ์ (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ในยามค่ำคืน พวกเขามุ่งหน้าไปยังสุสานบะกีอ์ และพบหลุมศพใหม่สี่สิบหลุม แต่ไม่สามารถแยกแยะได้ว่าที่ฝังศพของท่านหญิงฟาฏิมะฮ์ อัซซะฮ์รออ์ (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) เป็นหลุมใดในสี่สิบหลุมนั้น ทุกคนร้องคร่ำครวญต่อความสูญเสียครั้งนี้และตำหนิกันและกัน โดยกล่าวว่า “ศาสดาของพวกท่านเหลือบุตรีไว้เพียงคนเดียว ฟาฏิมะฮ์ (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ถูกฝังไปแล้ว แต่พวกท่านไม่ได้อยู่ในเวลาที่นางสิ้นชีวิต ไม่ได้ละหมาดให้ร่างของนาง และยังไม่รู้ด้วยว่าหลุมศพของนางอยู่ที่ใด!”
ระหว่างนั้น ผู้ใหญ่บางคนกล่าวว่า “จงเรียกสตรีมุสลิมกลุ่มหนึ่งมาให้ขุดหลุมศพเหล่านี้ เพื่อที่เราจะได้พบร่างของฟาฏิมะฮ์ (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ละหมาดให้ร่างของนาง และเยี่ยมเยือนหลุมศพของนาง!”
เมื่อแผนการนี้ไปถึงหูของท่านอะมีรุลมุอ์มินีน อะลี บิน อบีฏอลิบ (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ท่านก็มาถึงสุสานบะกีอ์ด้วยใบหน้าโกรธเกรี้ยว ดวงตาแดงก่ำ เส้นเลือดที่คอปูดโปน สวมเสื้อคลุมสีเหลืองที่ท่านสวมยามโกรธและไม่พอใจ พร้อมทั้งพยุงกายด้วยดาบซุลฟิการ์
ความโกรธของนายแห่งผู้ยำเกรง
คนผู้หนึ่งเดินเข้าไปท่ามกลางผู้คนและกล่าวว่า “นั่นคืออะลี บิน อบีฏอลิบ (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ที่มาในสภาพเช่นนี้ อะลีสาบานว่า หากมีใครขยับหินแม้แต่ก้อนเดียวจากหลุมศพเหล่านี้ ท่านจะใช้ดาบฟาดฟันพวกท่านทุกคน และสังหารจนถึงคนสุดท้าย”
อุมัรและสหายของเขาเข้าไปหาอะมีรุลมุอ์มินีน (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) และกล่าวว่า “โอ้ อบัลฮะซัน! ท่านคิดจะทำอะไร? ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ว่าเราจะขุดหลุมศพของฟาฏิมะฮ์ (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) และละหมาดให้ร่างของนาง!” ในขณะนั้น ท่านอะมีรุลมุอ์มินีน (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) เผชิญหน้าอุมัรอย่างหนักแน่น กระชากเขาขึ้นแล้วทุ่มลงกับพื้น ก่อนกล่าวว่า “โอ้ ลูกของหญิงผิวดำ! ข้าละทิ้งสิทธิของข้า (ในการเป็นเคาะลีฟะฮ์) เพราะเกรงว่าผู้คนจะละทิ้งศาสนา แต่ในเรื่องหลุมศพของฟาฏิมะฮ์ (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ว่า หากเจ้าและสหายของเจ้สคิดจะแตะต้องหลุมศพเหล่านี้ ข้าจะให้ผืนดินชุ่มไปด้วยเลือดของพวกเจ้า อุมัร! จงเลิกคิดเรื่องนี้เสีย”
หลังคำเตือนอันเด็ดขาดนี้ อบูบักร์เข้ามาหาท่านอะมีรุลมุอ์มินีน (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) และกล่าวว่า “โอ้ อบัลฮะซัน! ข้าขอวิงวอนท่านโดยอ้างสิทธิของศาสดาและผู้ทรงอยู่เหนือบัลลังก์ ให้ท่านปล่อยอุมัรเถิด เพราะเราจะละเว้นการกระทำที่ท่านไม่พอใจ” ผู้รายงานกล่าวว่า “อะมีรุลมุอ์มินีน (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ปล่อยอุมัร ผู้คนก็แยกย้ายกันไป และไม่ได้ดำเนินการเรื่องนี้อีก” [3]
ความลับของการฝังศพในยามค่ำคืน
ความโกรธของท่านหญิงฟาฏิมะฮ์ (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ต่อบุคคลกลุ่มหนึ่ง เป็นเหตุผลหลักที่ร่างของท่านถูกฝังในยามค่ำคืน และมีการป้องกันไม่ให้คนเหล่านั้นเข้าร่วมพิธี
อิบนุนุบาตะฮ์ สหายของนายแห่งบรรดาผู้ยำเกรง รายงานว่า มีผู้ถามท่านอะมีรุลมุอ์มินีน อิมามอะลี (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ถึงเหตุผลที่ฝังศพท่านหญิงฟาฏิมะฮ์ (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ในยามค่ำคืน ท่านตอบว่า “เพราะท่านหญิงโกรธบุคคลกลุ่มหนึ่ง และไม่ประสงค์ให้คนกลุ่มนั้นเข้าร่วมขบวนแห่ศพของท่าน อีกทั้งผู้ใดรักคนกลุ่มนั้น ก็เป็นที่ต้องห้ามสำหรับผู้นั้นที่จะละหมาดให้แก่ร่างของบุตรธิดาของท่านหญิง” [4]
คำสั่งเสียของท่านหญิงฟาฏิมะฮ์ (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ที่ไม่ให้บุคคลบางคนเข้าร่วมพิธีละหมาดให้แก่ร่างอันบริสุทธิ์ของท่าน เป็นเหตุผลหลักที่พิธีฝังศพจัดขึ้นท่ามกลางความมืดในยามค่ำคืน
อิบนุบัฏฏออีนี ซึ่งเป็นสหายและผู้รายงานเรื่องราวจากอิมามศอดิกและอิมามกาซิม (ขอความสันติจงมีแด่ทั้งสองท่าน) รายงานจากบิดาของเขาว่า มีผู้ถามอิมามศอดิก (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ถึงเหตุผลที่ฝังศพท่านหญิงฟาฏิมะฮ์ (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ในยามค่ำคืนแทนที่จะเป็นเวลากลางวัน ท่านตอบว่า “เพราะท่านหญิงได้สั่งเสียไว้ไม่ให้ชาวอาหรับสองคนนั้น (อะบูบักร์และอุมัร) ละหมาดให้แก่ร่างอันบริสุทธิ์ของท่าน [5]
แหล่งอ้างอิง
[1] บิฮารุลอันวาร เล่มที่ ۴۳ หน้า ۱۵۹
[2] เราฎอตุลวาอิซีน เล่มที่ ۱ หน้า ۱۵۰
[3] บิฮารุลอันวาร เล่มที่ ۴۳ หน้า ۱۵۹
[4] บิฮารุลอันวาร เล่มที่ ۴۳ หน้า ۲۰۹
[5] บิฮารุลอันวาร เล่มที่ ۴۳ หน้า ۲۰۶